Nowa ustawa o izbach lekarskich z dnia 2 grudnia 2009 r. (Dz.U. nr 219, poz. 1708), zmienia zasady postępowania przed sądem lekarskim. Postępowanie przed sądami lekarskimi dla pokrzywdzonych stało się jawne, zyskali oni status strony (dotychczas pokrzywdzeni mogli być wyłącznie świadkami w postępowaniu).

            Pokrzywdzonymi, zgodnie z art. 57 ustawy są:

1.osoba fizyczna,

2. osoba prawna,

3.  jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej,

której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przewinienie zawodowe.

 

            Osobie pokrzywdzonej przysługuje prawo do ustanowienia dwóch pełnomocników spośród radców prawnych lub adwokatów, którzy będą ją reprezentować w postępowaniu przed sądem lekarskim.

            W przypadku śmierci pokrzywdzonego w trakcie postępowania w jego prawa będą mogli wstąpić  małżonek oraz najbliżsi krewni tj. dzieci, rodzice i rodzeństwo, jak również osoby pozostające we wspólnym pożyciu.

     Postępowanie przed sądem lekarskim inicjuje rzecznik odpowiedzialności zawodowej niezwłocznie po otrzymaniu informacji wskazującej na możliwość popełnienia przewinienia zawodowego, wydając postanowienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego. Postanowienie to jest doręczane stronom. W przypadku odmowy wszczęcia postępowania pokrzywdzony może złożyć zażalenie, ma również prawo do przejrzenia akt. Zgodnie z ustawą rzecznik powinien zakończyć postępowanie wyjaśniające w ciągu 6 miesięcy od daty informacji o możliwości popełnienia przewinienia zawodowego przez lekarza.

Zażalenie należy wnieść do właściwego okręgowego sądu lekarskiego, a w przypadku gdy postanowienie wydał Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej zażalenie wnosi się do Naczelnego Sądu Lekarskiego w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu postanowienia.

     Zgodnie z art. 71 ustawy  w toku postępowania wyjaśniającego rzecznik odpowiedzialności zawodowej powinien dążyć do szczegółowego wyjaśnienia sprawy. W tym celu może przesłuchiwać pokrzywdzonego i inne osoby w charakterze świadków, powoływać i przesłuchiwać biegłych lub specjalistów, jak również przeprowadzać inne dowody. W przypadkach niecierpiących zwłoki, w szczególności wtedy, gdy mogłoby to spowodować zatarcie śladów lub dowodów przewinienia zawodowego, rzecznik odpowiedzialności zawodowej może przesłuchać lekarza w charakterze obwinionego, przed wydaniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów, jeżeli zachodzą warunki do sporządzenia takiego postanowienia.

Rzecznik odpowiedzialności zawodowej wydaje postanowienie o przedstawieniu zarzutów lekarzowi wyąłcznie w przypadku, gdy zebrany w postępowaniu wyjaśniającym materiał wskazuje na fakt przewinienia zawodowego. W przeciwnym wypadku rzecznik wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Również to postanowienie jest zaskarżalne.

We wniosku o ukaranie  skierowanym do właściwego sądu lekarskiego znajdują się:

  1)  imię i nazwisko oraz numer prawa wykonywania zawodu albo numer ograniczonego prawa wykonywania zawodu;

  2)  dokładne określenie zarzucanego przewinienia zawodowego, ze wskazaniem czasu, miejsca, sposobu i okoliczności jego popełnienia oraz skutków z niego wynikających;

  3)  imiona i nazwiska oraz adresy świadków, którzy mają być wezwani na rozprawę, jak również inne dowody;

  4)  uzasadnienie wniosku.

     O skierowaniu wniosku rzecznik zawiadamia pokrzywdzonego, obwinionego oraz właściwą okręgową radę lekarską.

Sąd lekarski ma prawo zawiesić lekarza w prawie wykonywania zawodu lub ograniczyć zakres czynności w wykonywaniu zawodu lekarza, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo popełnienia ciężkiego przewinienia zawodowego.

Okręgowe sądy lekarskie prowadzą postępowania na rozprawach jawnych w składach trzyosobowych; Naczelny Sąd lekarski zaś w składzie pięcioosobowym.

 

Sąd lekarski może orzekać następujące kary:

  1)  upomnienie;

  2)  nagana;

  3)  kara pieniężna na cel społeczny związany z ochroną zdrowia w wysokości od jednej trzeciej do czterokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, obowiązującego w chwili wydania orzeczenia w pierwszej instancji;

 

 

  4)  zakaz pełnienia funkcji kierowniczych w jednostkach organizacyjnych ochrony zdrowia na okres od roku do pięciu lat;

  5)  ograniczenie zakresu czynności w wykonywaniu zawodu lekarza na okres od sześciu miesięcy do dwóch lat;

  6)  zawieszenie prawa wykonywania zawodu na okres od roku do pięciu lat;

  7)  pozbawienie prawa wykonywania zawodu.

 

Od orzeczenia okręgowego sądu lekarskiego stronom przysługuje odwołanie do Naczelnego Sądu Lekarskiego  za pośrednictwem sądu lekarskiego, który wydał zaskarżone orzeczenie. w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia.

 Naczelny Sąd Lekarski utrzymuje w mocy, uchyla albo zmienia orzeczenie okręgowego sądu lekarskiego,  nie może uznać winnym lub wymierzyć kary obwinionemu, który został uniewinniony przez okręgowy sąd lekarski lub co do którego postępowanie umorzono.

Od prawomocnego orzeczenia sądu lekarskiego kończącego postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy, stronom, ministrowi właściwemu do spraw zdrowia i Prezesowi Naczelnej Rady Lekarskiej przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia.

Nazwiska ukaranych lekarzy będą umieszczane w specjalnym, jawnym rejestrze.